WM 66 — pralka z falowym kołem i osobną wirówką

WM 66 nie była automatem, który sam zajmował się całym praniem. To pralka z wirnikiem na dnie zbiornika: prała ubrania w wodzie wprawianej w ruch przez falowe koło, a płukanie i odwirowanie wymagały osobnej pracy. Jej prosta budowa oraz niewielkie rozmiary sprawiły, że stała się jednym z rozpoznawalnych urządzeń domowych produkowanych w Schwarzenbergu.

Pralka na falowym kole

WM oznaczało Wellenradwaschmaschine, czyli pralkę z falowym kołem. Zamiast obracać bębnem z praniem, urządzenie wprawiało w ruch wodę w metalowej wannie. Falowe koło znajdowało się na jej dnie i mieszało wodę oraz tkaniny podczas prania.

Model produkowano od 1966 roku w VEB Waschgerätewerk Schwarzenberg. To zakład o długiej tradycji wytwarzania urządzeń do prania, który z czasem stał się ważnym producentem pralek dla NRD. Muzeum DDR przypisuje konkretny egzemplarz WM 66 do tego samego roku i wskazuje zakład jako producenta.

Nazwa WM 66 nie oznaczała pełnego automatu. Urządzenie nie płukało ani nie wirowało prania. Po zakończeniu prania należało przejść do kolejnych czynności, a do odwirowania można było dokupić osobną małą wirówkę TS 66. Gdy nie była używana, jej kompaktową obudowę można było schować w wannie pralki. Zestaw rozwiązywał część problemu miejsca: dwa urządzenia zajmowały mniej przestrzeni, gdy jedno mieściło się w drugim.

Termometr zamiast automatyki

WM 66 była urządzeniem prostym w obsłudze, ale jej praca wymagała nadzoru. Na panelu znalazł się termometr do kontroli temperatury i nastawiany minutnik. Ciepło wody zależało od wyboru czynności i ustawień urządzenia; użytkownik nie wybierał jednego złożonego programu, który automatycznie prowadziłby od początku do końca przez pranie, płukanie i suszenie.

W późniejszej rodzinie pojawiła się WM 600. Otrzymała zmienioną obudowę, a jedna z wersji korzystała z termostatu zamiast termometru. To ważna różnica: rozwiązania WM 600 nie powinny być przypisywane każdej pralce WM 66. Sama WM 66 pozostawała modelem, w którym człowiek kontrolował temperaturę i przebieg pracy.

Pralka miała około 66 centymetrów wysokości i 44 centymetry szerokości, a metalowa wanna mieściła około 30 litrów. Podawana pojemność wsadu wynosi około 1,5 kilograma suchego prania. Są to dane z wtórnych zestawień; nie znaleziono instrukcji fabrycznej, która potwierdzałaby wszystkie liczby. Krótki, pięcio- lub sześciominutowy czas dotyczy samego etapu prania, nie całego procesu z płukaniem i wirowaniem.

Od prania do wekowania

Temperatura wody była tak wysoka, że urządzenie wykorzystywano czasem także do wekowania żywności. Taką ciekawostkę opisuje DDR Museum. Wspomnienie pokazuje, jak w domach wykorzystywano dostępny sprzęt, gdy konstrukcja i wysoka temperatura otwierały zastosowania poza katalogową funkcją.

To historyczny kontekst, nie porada dotycząca współczesnego używania urządzenia do przygotowywania jedzenia. Najważniejsza informacja o WM 66 pozostaje prostsza: metalowa wanna i falowy wirnik wykonywały jedną część pracy, a człowiek organizował resztę. Właśnie taki podział odróżniał tę konstrukcję od późniejszych automatów.

Milionowa sztuka

W lokalnym muzeum PERLA CASTRUM w Schwarzenberg znajduje się egzemplarz opisywany jako milionowa WM 66. To mocny ślad skali produkcji: do muzeum trafił model oznaczający co najmniej milion sztuk, chociaż dokładnego momentu osiągnięcia tej liczby ani pełnego nakładu samej WM 66 nie udało się ustalić.

Wtórne zestawienie produkcji łączy WM 66 i jej następczynię WM 600, podając łącznie 4 623 200 urządzeń w latach 1966–1990. Liczba ta obejmuje dwa typy i nie powinna być przypisywana tylko jednej pralce. Miasto Schwarzenberg podaje z kolei ponad osiem milionów pralek wyprodukowanych w regionie do 1997 roku — znów jest to suma wielu modeli.

W przypadku WM 66 można więc powiedzieć, że była produkowana od 1966 roku i osiągnęła co najmniej milionowy numer egzemplarza. Dokładnego rocznego nakładu, łącznej liczby sztuk i końca produkcji samego typu nie udało się wiarygodnie oddzielić od późniejszej WM 600.

Dane ogólne

Dane techniczne

Parametry orientacyjne dla WM 66 według źródeł wtórnych; nie przenoszą danych elektrycznych z wcześniejszych modeli WM 60/63/64 ani cech późniejszej WM 600.