Na początku lat 50. odtwarzanie płyt wymagało urządzeń, które utrzymywały prędkość także podczas długiej pracy. Garrard 301 był właśnie takim napędem: ciężkim, serwisowalnym zespołem przeznaczonym do zabudowy w odpowiedniej podstawie.

Napęd zaprojektowany do pracy ciągłej
Garrard przedstawiał model 301 jako „transcription motor”. W ówczesnym języku branży oznaczało to precyzyjny napęd do odtwarzania nagrań, który można było połączyć z wybranym ramieniem i wkładką. Instrukcja modelu wskazuje, że pierwsze wydanie ukazało się w 1954 roku, a dokumentację aktualizowano w kolejnych latach.
Urządzenie nie było kompletnym gramofonem w dzisiejszym rozumieniu. Napęd montowało się w wyciętej płycie montażowej, a ramię dobierał użytkownik lub instalator. Drewniana podstawa izolowała mechanizm od drgań mebla i pozwalała dopasować układ do konkretnego zestawu.
Trzy prędkości i napęd cierny
Model odtwarzał płyty z prędkościami 33⅓, 45 i 78 obr./min. Silnik indukcyjny przekazywał ruch na talerz przez rolkę cierną. Taki układ pozwalał uzyskać zdecydowany start i utrzymywał napęd bez długiego paska. Do regulacji służyły osobne pokrętła wyboru zakresu i korekty obrotów; instrukcja podawała też procedury smarowania i regulacji.
Na fotografii widać egzemplarz z ramieniem SME, które nie było częścią samego napędu. To ważne rozróżnienie: Garrard sprzedawał podstawę gramofonu, a konfiguracja zależała od obudowy, ramienia i wkładki dobranych przez użytkownika.
Konstrukcja do naprawiania
Obszerna instrukcja serwisowa opisuje regulację, smarowanie oraz budowę mechanizmu. Katalog części pokazuje, że napęd można było rozebrać i odtworzyć jego pracę bez wymiany całego urządzenia. Wśród elementów zestawu wymieniano między innymi stroboskop, olej, szablon montażowy i dokumentację.
Wersje z łożyskiem smarowanym olejem lub smarem są dziś rozpoznawane przez kolekcjonerów, ale ich cech nie należy sprowadzać do prostego podziału na lepszą i gorszą. Wybór zależał od zastosowania i oczekiwań serwisowych. Z biegiem lat 301 zaczął funkcjonować także jako domowy napęd hi-fi, nie tylko urządzenie instalacyjne.
Dane ogólne
| Informacja |
Ustalenie |
| Producent |
Garrard Engineering and Manufacturing Company, Wielka Brytania |
| Model |
301 Transcription Motor |
| Debiut |
1954 r. |
| Rodzaj |
Napęd gramofonowy do zabudowy |
| Nakład |
Nieustalony |
Dane techniczne
| Parametr |
Wartość |
Uwagi |
| Prędkości |
33⅓, 45 i 78 obr./min |
Wybór zakresu na panelu |
| Przeniesienie napędu |
Rolka cierna |
Silnik indukcyjny |
| Talerz |
ok. 30 cm |
Odlew aluminiowy z matą gumową |
| Masa |
ok. 7,3 kg |
Sam napęd, bez podstawy i ramienia |
Szczególne podziękowania dla
Zdjęcia
- garrard301.jpg — Garrard 301 z ramieniem SME 3012; Jacques z Kapsztadu; CC BY 2.0; strona zdjęcia; licencja; bez zmian.
- garrard301-motor.jpg — Rozłożony silnik Garrarda 301; Jacques z Kapsztadu; CC BY 2.0; strona zdjęcia; licencja; bez zmian.