CDP-101 — cyfrowy dźwięk na półce obok wzmacniacza

Pierwsze płyty kompaktowe nie odtwarzały się same. Potrzebowały urządzenia, które odczyta zapis optyczny i zamieni cyfrowe dane na sygnał dla wzmacniacza. W Japonii tę rolę od 1 października 1982 roku pełnił Sony CDP-101 — jeden z pierwszych komercyjnych odtwarzaczy płyt CD.

Od wspólnego standardu do domowego urządzenia

Płyta kompaktowa powstała dzięki współpracy Sony i Philipsa. Firmy uzgodniły standard, a Sony szybko przygotowało odtwarzacz. CDP-101 wszedł do sprzedaży w Japonii 1 października 1982 roku. Oznaczenie „101” odczytywano jako „jeden, zero, jeden” — zapis binarny miał podkreślać cyfrowy charakter urządzenia.

Wprowadzenie formatu wymagało nie tylko samej płyty. Potrzebne były lasery, precyzyjny mechanizm transportu, korekcja błędów i przetwarzanie cyfrowo-analogowe. W CDP-101 płyta leżała poziomo na wysuwanej szufladzie, rozwiązaniu, które później stało się rozpoznawalne w odtwarzaczach CD.

Co robił CDP-101

Odtwarzacz odczytywał informacje z płyty bez kontaktu igły z powierzchnią. Układ optyczny śledził spiralną ścieżkę, a elektronika dekodowała cyfrowy zapis. Na wyjściu urządzenie przekazywało sygnał audio do zewnętrznego wzmacniacza — samo nie było kompletnym zestawem grającym.

W epoce, gdy muzykę odtwarzano głównie z płyt winylowych i kaset, CDP-101 wprowadzał inny rodzaj obsługi. Nie trzeba było ustawiać igły ani przewijać taśmy. Pozostawał jednak sprzętem stacjonarnym: jego zadaniem było odtworzyć płytę w domowym systemie audio.

Początek standardu, nie koniec konkurencji

CDP-101 nie od razu uczynił płytę kompaktową powszechną. Sam odtwarzacz był kosztowny, a początkowy wybór nagrań ograniczony. Jego historyczna rola polegała na tym, że pokazał działający, dostępny do kupienia odtwarzacz nowego formatu. Kolejne konstrukcje obniżały koszty i poprawiały wygodę.

Sony określa CDP-101 jako pierwszy odtwarzacz CD w swojej historii korporacyjnej. Muzeum nauki w Japonii opisuje go jako urządzenie, które ustanowiło podstawowy wzorzec odtwarzacza. Nie oznacza to, że każdy szczegół późniejszych odtwarzaczy powstał właśnie w nim, lecz doświadczenie użytkownika — płyta, szuflada, sterowanie odtwarzaniem — stało się znajome.

Dane ogólne

Dane techniczne