Mały pies, który patrzył w górę. Brionvega Algol 11

Telewizor zwykle stał w jednym miejscu. Miał swój stolik, swoje miejsce w pokoju i ekran ustawiony na wprost widza. Brionvega Algol 11 proponowała inną relację: ekran spoglądał ku górze, a z obudowy można było wysunąć uchwyt, by przenieść odbiornik tam, gdzie akurat był potrzebny.

Historia urządzenia i fabryki

Algol pojawił się w 1964 roku jako wspólny projekt Marco Zanusa i Richarda Sappera dla włoskiej firmy Brionvega. Marka chciała łączyć elektronikę użytkową z nowoczesnym wzornictwem, a telewizor dobrze pokazywał, co to znaczy w praktyce. Nie dostał drewnianej skrzynki, która miała udawać mebel. Jego obudowa z tworzywa ABS była częścią pomysłu na bardziej ruchome, mniej ceremonialne oglądanie telewizji.

To nie był pierwszy kompaktowy telewizor tej projektanckiej współpracy. Doney 14 z 1962 roku Brionvega określa jako pierwszy włoski telewizor tranzystorowy o kompaktowych wymiarach. Dwa lata później Algol przeniósł podobne zainteresowanie miniaturyzacją na formę jeszcze łatwiejszą do rozpoznania: zaokrąglony korpus, wysuwany uchwyt i ekran, który nie patrzył poziomo przed siebie.

Rok 1964 był dla Zanusa i Sappera wyjątkowo pracowity. Obok telewizora zaprojektowali Radiocubo oraz Fonovaligię — przenośny gramofon w walizkowej obudowie. Były to osobne urządzenia, ale łączyło je zainteresowanie nowymi tworzywami, kolorem i tym, jak przedmiot może zmieniać sposób używania sprzętu w domu.

Karta muzealna egzemplarza z kolekcji Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia w Mediolanie datuje go na około 1964–1971. To przybliżony zapis dla opisywanego modelu, nie dokładna ewidencja wszystkich wersji Algola. Nie udało się ustalić liczby wyprodukowanych sztuk.

Wygląd, konstrukcja i ciekawostki

Najbardziej charakterystyczny jest kąt ekranu. Marco Zanuso porównywał telewizor do małego psa, który patrzy w górę na swojego pana. Porównanie pomaga wyobrazić sobie zamysł lepiej niż techniczny opis: odbiornik nie wymagał wysokiego stolika, bo ekran pozostawał skierowany w stronę siedzącego widza nawet wtedy, gdy Algol stał nisko, przy podłodze.

Metalowy uchwyt wysuwał się z górnej części obudowy. Razem z kompaktową formą sugerował, że telewizor można przenieść między pokojami, a nie traktować jak stały element wyposażenia. W muzealnym egzemplarzu widać też teleskopową antenę VHF, a dokumentacja obiektu wymienia drugą antenę — dipolową dla zakresu UHF.

Za obudową z ABS krył się odbiornik czarno-biały z 11-calowym kineskopem. Muzeum podaje 30 tranzystorów, 20 diod krystalicznych i trzy prostowniki selenowe. Główne podzespoły umieszczono w dolnej części obudowy, co miało ułatwiać naprawę i konserwację. To szczegół, który dobrze przypomina, że nowoczesny wygląd nie zwalniał urządzenia z codziennej, serwisowej rzeczywistości.

Algol był przenośny w sensie epoki: miał uchwyt i akumulator wewnętrzny, ale nie był kieszonkowym ekranem w dzisiejszym rozumieniu. Pozwalał jednak zmienić miejsce oglądania bez konieczności projektowania od nowa całego salonu. Ten ruchomy charakter stał się częścią wzorniczego języka urządzenia.

Późniejsza historia nazwy może prowadzić do pomyłek. Brionvega sprzedaje dziś zregenerowany egzemplarz kolekcjonerski, oznaczony jako produkt z 1998 roku. Ma on współczesne funkcje, takie jak wejście SCART, cyfrowy tuner, pilot czy pamięć programów. Nie są to cechy oryginalnego Algola z lat sześćdziesiątych, dlatego nie należy ich łączyć z opisanym tu modelem.

Dane ogólne

Dane techniczne