Videoton TS 3301: kolorowy ekran zwrócony ku kosmosowi

W archiwalnym zdjęciu najpierw widać telewizor, a dopiero potem ekran. Na nim znaleźli się Béla Magyari, Valerij Kubasov i Bertalan Farkas — twarze związane z węgiersko-radziecką wyprawą kosmiczną. Odbiornik z rodziny Videoton TS 3301 łączy więc dwa ważne obrazy z 1980 roku: domową elektronikę i moment, gdy pierwszy Węgier poleciał na orbitę.

Telewizor na miarę nowej epoki

Model TS 3301 SP Super Color Videoton przedstawił w 1979 roku. Był kolorowym telewizorem stacjonarnym, ale jego konstrukcja odchodziła od wcześniejszej elektroniki z wieloma lampami: poza kineskopem układ opierał się na półprzewodnikach i układach scalonych. Opisy techniczne podają 29 tranzystorów i 17 układów scalonych.

To nie był początek kolorowej produkcji Videotonu. Firma zaczęła wytwarzać telewizory kolorowe już w 1972 roku, a TS 3301 pojawił się w rozwijającej się linii odbiorników. W latach osiemdziesiątych na jego konstrukcji oparto kolejne, zmodyfikowane modele. Miał zatem znaczenie większe niż pojedyncza pozycja katalogowa: wyznaczał platformę, którą można było rozwijać.

Kolor przez dwa standardy

Węgierski opis modelu podaje obsługę systemów PAL i SECAM, co pasowało do realiów regionu, gdzie odbiorniki musiały radzić sobie z różnymi standardami kolorowej telewizji. Urządzenie miało elektroniczną konstrukcję modułową, wyjście słuchawkowe i magnetofonowe oraz zestaw regulacji obrazu dostępnych na przednim panelu.

Kineskop typu inline był ważną zmianą względem wcześniejszych konstrukcji z układem delta. Specjalistyczny opis wskazuje, że wczesne egzemplarze korzystały z kineskopu Hitachi produkowanego na licencji. Późniejsze serie miały otrzymywać także kineskopy z Polski, choć dostępne źródła nie wyjaśniają dokładnie, kiedy i w jakim zakresie nastąpiła zmiana.

Fotografie z 1980 roku identyfikują odbiorniki jako rodzinę TS 3301...5313. Nie pozwalają odczytać pełnej tabliczki znamionowej, dlatego przypisujemy im rodzinę, a nie niepotwierdzoną rewizję. Jedno z ujęć pokazuje także inny widok obudowy i urządzenia niż fotografia z astronautami.

Trzy nazwiska na ekranie

Zdjęcie z serii Fortepan zatrzymało kadr z udziałem Magyari'ego, Kubasova i Farkasa. To zestawienie wymaga krótkiego wyjaśnienia: 26 maja 1980 roku w misji Sojuz 36 polecieli radziecki kosmonauta Valerij Kubasov i Węgier Bertalan Farkas. Béla Magyari należał do przygotowanej załogi rezerwowej. NASA odnotowuje skład lotu, a Europejska Agencja Kosmiczna potwierdza rolę Magyari'ego jako dublera.

Węgry uczestniczyły w programie Interkosmos, który umożliwiał loty kosmonautom z państw współpracujących ze Związkiem Radzieckim. Misja Farkasa cieszyła się dużym zainteresowaniem publicznym. Fotografia telewizora nie dowodzi, jaki program odbiornik pokazywał na co dzień, ale pokazuje, że obraz kosmicznego wydarzenia znalazł się na ekranie domowego odbiornika Videoton.

Nie mylić z wcześniejszym Color Starem

Węgierskie źródła opisują problemy jakościowe starszych telewizorów Color Star i towarzyszące im pożary, które mocno zaszkodziły reputacji marki. Historia ta należy do wcześniejszego etapu produkcji. TS 3301 jest późniejszym modelem, z inną generacją układów i niemal całkowicie półprzewodnikową elektroniką. Bez dokumentacji serwisowej nie należy przenosić na niego zbiorczych relacji o awariach całej rodziny.

Rozróżnienie jest ważne także w nazewnictwie. TS 3301 SP występował jako Super Color; starszy TS 3207 był związany z nazwą Color Star. Podobieństwo handlowych określeń i bliskość w katalogach nie oznaczają, że są to te same konstrukcje.

Dane ogólne

Dane techniczne