Mazur. Radio, które dało Pionierowi bezpieczniejszego następcę

Na pierwszy rzut oka Mazur był po prostu drewnianym radiem stojącym na domowej półce. Dopiero tylna ścianka zdradzała ważną zmianę: obok wejścia antenowego pojawiło się gniazdo, do którego można było podłączyć gramofon elektryczny.

Następca Pioniera z innym zasilaniem

Produkcję Mazura rozpoczęto w Dzierżoniowie w 1952 roku. Był trzecim odbiornikiem wytwarzanym tam po wojnie i drugim zaprojektowanym jako polska konstrukcja. Jego układ nawiązywał do Pioniera, lecz zasadnicza różnica kryła się w zasilaniu. Pionier korzystał z układu uniwersalnego, w którym metalowe chassis mogło być połączone z siecią. Mazur otrzymał transformator sieciowy oraz lampy serii „E”, a jego chassis zostało odizolowane od zasilania.

To rozwiązanie miało znaczenie praktyczne. Według katalogu OldRadio izolacja ograniczała ryzyko porażenia przy dotknięciu metalowych części i umożliwiała bezpieczne zamontowanie gniazda gramofonu elektrycznego. Radio przestawało być wyłącznie odbiornikiem fal: mogło wzmacniać także dźwięk z domowego gramofonu. Nie oznaczało to jeszcze radioli z wbudowanym mechanizmem — gramofon był osobnym urządzeniem.

Małe zmiany, różne obudowy

Wczesne partie z 1952 roku miały więcej niż jeden wzór obudowy. Katalog rozróżnia odmiany Mazur 52a i 52b; później pojawił się także Mazur-Lux o zupełnie innym, wydłużonym kształcie i okrągłej skali. Nie należy mieszać ich z późniejszymi Mazurami I i II, które otrzymały większe skrzynki i poziomą skalę.

W Mazurze uwagę zwracał też detal widoczny z tyłu. Górna listwa obudowy miała wycięcie, które pozwalało wsunąć chassis mimo wysokiej lampy prostowniczej. To drobny ślad projektowania urządzenia wokół realnych wymiarów podzespołów, a zarazem przypomnienie, że radio musiało być nie tylko elektrycznie sprawne, lecz także możliwe do złożenia i serwisowania.

Popularność w liczbach

Źródła katalogowe nie są całkiem zgodne co do granic produkcji. Karta modelu OldRadio podaje w nagłówku lata 1952–1956, lecz opis mówi o okresie 1952–1957 i około 187 tysiącach egzemplarzy. Inne zestawienia podają „prawie 190 tysięcy”. Dlatego bezpiecznie można powiedzieć, że Mazur powstawał od 1952 roku, a jego produkcja zakończyła się około 1957 roku; liczba około 187 tysięcy jest szacunkiem katalogowym, nie wynikiem zestawienia fabrycznego przytoczonego w źródle.

Tak duży nakład pokazuje, że nie był to odbiornik dla wąskiej grupy entuzjastów. W pierwszych powojennych latach radio należało do najważniejszych domowych źródeł informacji i rozrywki. Wersje obudowy oraz kolejne modele rodziny pozwalały zakładom rozwijać sprawdzoną konstrukcję, a użytkownikom — wybierać odbiornik dopasowany do miejsca i budżetu.

Dane ogólne

Dane techniczne