Koral: polski telewizor, który najpierw trafił na eksport

Koral najpierw pokazał się publiczności jako prototyp na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1961 roku. Do seryjnej produkcji trafił w 1963 roku, a początkowo przeznaczano go wyłącznie na eksport. Był więc polskim telewizorem, który na starcie kierowano przede wszystkim poza polskie mieszkania.

Cień nad ekranem

Koral wyróżniał się płaskim profilem jak na lampowy odbiornik z dużym kineskopem. Z przodu uwagę przyciągała lekko wygięta górna krawędź ramy — rodzaj daszka, który miał zacieniać ekran. Obudowa miała 467 mm wysokości, 580 mm szerokości i 380 mm głębokości. To rozmiary konkretnego egzemplarza muzealnego, ale dobrze pokazują, że konstruktorzy rzeczywiście dążyli do płytszej bryły.

Za zmianą wyglądu stała zmiana techniczna. Koral dostał 17-calowy kineskop o kącie odchylania 110 stopni. Większy kąt pozwalał zmniejszyć głębokość kineskopu, a tym samym całej obudowy. Wewnątrz zastosowano też obwody drukowane. Chassis ustawiono pionowo i zaprojektowano tak, by można je było odchylić, co ułatwiało dostęp do elementów podczas serwisu.

Wzornictwo i zaplecze produkcji

Wygląd zewnętrzny zaprojektował Andrzej Latos, plastyk pracujący w Zakładzie Wnętrz Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. Współpracowali z nim Olgierd Rutkowski i Stefan Solik. Karta muzealna przypisuje im konkretny projekt obudowy, a nie całą konstrukcję elektryczną.

Produkcja Korala opierała się na współpracy kilku wyspecjalizowanych zakładów. Warszawska Fabryka Mebli dostarczała obudowy, kineskopy pochodziły z łódzkiego oddziału Zakładów Usług Radiotechnicznych i Telewizyjnych, a głośniki produkował Tonsil we Wrześni. Koral pokazuje więc, że telewizor nie powstawał wyłącznie na jednej taśmie: jego drewniana skrzynia, kineskop i elementy akustyczne przyjeżdżały z różnych ośrodków.

Automatyka w lampowym odbiorniku

Instrukcja serwisowa WZT opisuje Koral OT 1722 jako odbiornik na 19 lamp, przystosowany do zasilania napięciem 220 V o częstotliwości 50 Hz. Pobierał 180 W. Miał kineskop AW 43-88, dwanaście kanałów telewizyjnych według normy OIRT i dwa głośniki: eliptyczny niskotonowy oraz wysokotonowy.

Na tle dawnej regulacji „na oko” szczególnie ciekawie wypadają automatyczne układy. Koral regulował kontrast i jasność, reagując na oświetlenie pomieszczenia. Miał też automatyczny układ utrzymywania poziomu czerni obrazu. Na panelu umieszczono przycisk „Film”, przełącznik kanałów, dostrajanie oraz regulację barwy dźwięku. Nie była to więc tylko elegancka skrzynka z ekranem: w środku pracowało wiele obwodów stabilizujących obraz i dźwięk.

Serwisówka podaje także częstotliwość pośrednią wizji 38 MHz, fonii 31,5 MHz i różnicową 6,5 MHz. To wartości przydatne technikowi podczas strojenia odbiornika. W dokumencie znalazły się ponadto instrukcje regulacji obwodów, testowania automatycznej regulacji wzmocnienia i demontażu chassis — praktyczny zapis tego, jak konstruktorzy przewidywali diagnozowanie oraz naprawę urządzenia.

Najpierw eksport

Muzeum opisuje Korala jako konstrukcję, która wyznaczała kierunek rozwoju kolejnych telewizorów w Polsce i zmniejszała różnicę między krajowym wzornictwem a odbiornikami europejskimi. W pierwszym okresie produkcji model trafiał wyłącznie na eksport. Nie udało się ustalić, kiedy dokładnie rozpoczęła się sprzedaż w kraju ani jak duża była łączna seria.

W Koralu połączyły się nowoczesne jak na swój czas elementy: kineskop o dużym kącie odchylania, obwody drukowane, automatyka obrazu i przemyślany dostęp serwisowy. Targowy prototyp z 1961 roku nie pozostał jedynie wystawowym eksponatem — już w 1963 roku pracował jako seryjny odbiornik WZT, choć początkowo jego drogą był eksport.

Dane ogólne

Dane techniczne