Tesla B4 — trzy prędkości, cztery ścieżki domowego dźwięku

Magnetofon szpulowy nie musiał zajmować pół stołu ani ważyć tyle co mała szafka. Tesla B4 była urządzeniem przenośnym w obrębie domowego sprzętu: miała około 31 centymetrów szerokości, własny głośnik i konstrukcję tranzystorową. W połowie lat sześćdziesiątych oferowała zestaw funkcji, który pozwalał nie tylko słuchać gotowych nagrań, lecz także samodzielnie je tworzyć.

Od Astry do B4

Zanim pojawiła się seryjna B4, konstrukcję przedstawiono w 1963 roku jako prototyp Astra. Zmienił się wygląd, a nazwa handlowa nawiązała do oznaczeń stosowanych w rodzinie magnetofonów Tesli. Produkcję wiąże się z zakładem Tesla w Přelouču; zestawienia modelu podają lata 1965–1970. B4 należała do nowej generacji urządzeń, w której układy tranzystorowe zastępowały lampy, a mniejszy mechanizm ułatwiał przenoszenie i ustawienie sprzętu w mieszkaniu.

Oznaczenia ANP220 i ANP221 obejmowały odmiany, które nie były zupełnie identyczne. ANP220 reprezentowała wcześniejsze wykonanie; ANP221 stała się charakterystyczną, późniejszą wersją. Różnice obejmowały między innymi układ elementów sterujących i sprzęgieł szpul. Dlatego konkretne zdjęcie ANP221 nie powinno być automatycznie traktowane jako dokumentacja każdego egzemplarza z całej rodziny B4.

Cztery ścieżki i trzy prędkości

Taśma magnetyczna mogła być zapisywana czterema ścieżkami. W połączeniu z trzema prędkościami przesuwu — 2,38, 4,75 oraz 9,53 centymetra na sekundę — dawało to wybór między dłuższym nagraniem a lepszą jakością dźwięku. Najwyższa prędkość przydawała się tam, gdzie ważniejsza była jakość; niższa pozwalała zmieścić więcej materiału na taśmie.

Wbudowany głośnik umożliwiał odsłuch bez osobnego wzmacniacza. Dwa sygnały wejściowe można było mieszać podczas nagrywania, a wskaźnik pomagał kontrolować poziom zapisu. Opis modelu wymienia również funkcję „trikowego” nagrywania, czyli rejestrację nowego dźwięku na istniejącym już zapisie bez typowego wcześniejszego skasowania ścieżki. Wymagało to ostrożnej obsługi i zrozumienia, jak pracuje taśma; nie był to automatyczny efekt dostępny jednym przyciskiem.

Praktyczny był także przewód zdalnego sterowania pauzą. Operator nie musiał za każdym razem sięgać do obudowy, aby zatrzymać przesuw taśmy. Mechanizm pozwalał też szybko przewijać taśmę, a czterocyfrowy licznik ułatwiał odnajdywanie fragmentów. To nie był jeszcze komfort późniejszego kasetowego magnetofonu, ale kilka rozwiązań pomagało zapanować nad nagraniem.

Sprzęt do ustawienia i zabrania

Obudowa mieściła mechanizm, układy elektroniczne i głośnik, a pokrywa osłaniała elementy transportu. B4 ważyła około 6,8 kilograma i miała wymiary mniej więcej 31,5 × 30 × 12 centymetrów. Można ją było zabrać ze sobą łatwiej niż duże, wcześniejsze magnetofony, choć nadal potrzebowała zasilania sieciowego i szpul z taśmą.

Model B4 pokazuje, jak wiele czynności obejmowało domowe nagrywanie przed upowszechnieniem kasety. Trzeba było założyć szpulę, wybrać prędkość, zdecydować o ścieżce i pilnować poziomu. W zamian użytkownik otrzymywał elastyczność: mógł nagrać audycję, głos lub muzykę, a potem odtworzyć ją z urządzenia mającego własny głośnik.

Dane ogólne

Dane techniczne

Parametry orientacyjne serii B4; szczegóły odmian ANP220 i ANP221 mogły się różnić.