Sprzęty. Ludzie. Historie z tamtych lat.
HISTORIA URZĄDZENIA
Talisman 308U łączył niewielką, pochyloną obudowę z klasycznym lampowym wnętrzem. To radio przypomina, że w latach pięćdziesiątych słowo „przenośny” wciąż mogło oznaczać po prostu mały odbiornik do ustawienia w domu.
Niektóre radia rozpoznaje się po samej linii obudowy. Tesla Talisman 308U ma sylwetkę pochyloną ku słuchaczowi, jakby tarcza i głośnik miały być od razu skierowane na miejsce przy stole.
Model 308U powstał w czechosłowackim przedsiębiorstwie Tesla. Katalogi kolekcjonerskie wiążą jego produkcję z okresem 1953–1958. Nazwa Talisman obejmowała jednak również inne oznaczenia, dlatego dat i danych jednego wariantu nie należy przypisywać całej rodzinie.
308U nie był jeszcze radiem tranzystorowym na baterie. W środku pracowały cztery lampy elektronowe, a odbiornik korzystał z zasilania sieciowego. Zachowany egzemplarz pokazany w dokumentacji serwisowej ma także przyłącza zewnętrznej anteny i uziemienia. Te szczegóły dobrze pokazują codzienność ówczesnego radia: niewielka obudowa mogła stać na półce, ale odbiór zależał od właściwego podłączenia i położenia.
Najbardziej charakterystyczny jest kąt, pod którym ustawiono przedni panel. Wzornictwo nie było jedynie ozdobą: skala pozostawała widoczna z pozycji siedzącej, a głośnik kierował dźwięk ku słuchaczowi. Bakelitowa, zwarta forma odróżniała Talismana od większych, poziomych radioodbiorników salonowych.
Zdjęcie przedstawia współczesny zachowany egzemplarz. Nie rozstrzyga o każdym detalu produkcyjnym, bo w serii występowały drobne odmiany. W artykule trzymamy się oznaczenia 308U i nie łączymy go z odmiennymi odbiornikami 305U, 306U ani 307U.
Współczesnemu odbiorcy cztery lampy mogą kojarzyć się z dużym i ciężkim sprzętem. Talisman pokazuje, że układ lampowy można było zamknąć w zaskakująco zwartej obudowie. Nadal jednak potrzebował sieci, a więc pozostawał urządzeniem pokojowym, mimo mniejszej skali niż typowy radioodbiornik meblowy.
Nie zachowały się w łatwo dostępnych źródłach wiarygodne dane o wielkości produkcji. Parametry wymiarów różnią się w katalogach, dlatego nie podajemy ich bez zastrzeżeń. Pewne są podstawowe cechy konstrukcji: cztery lampy, zasilanie sieciowe i odbiór fal długich oraz średnich.
| Informacja | Ustalenie |
|---|---|
| Producent | Tesla, Czechosłowacja |
| Model | Talisman 308U |
| Produkcja | Katalogi modelowe podają lata 1953–1958 |
| Nakład | Nieustalony |
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Typ | Odbiornik lampowy | Model 308U |
| Lampy | 4 | Według dokumentacji zachowanego egzemplarza |
| Zakresy | Fale długie i średnie | Dla wersji 308U |
| Zasilanie | Sieciowe | Występowały odmiany eksportowe |
| Przyłącza | Antena zewnętrzna i uziemienie | Widoczne w dokumentacji modelu |
JESZCZE JEDNA HISTORIA
Licencyjna Aga zaczynała jako skomplikowane radio w kraju, w którym brakowało sprzętu i części. Wersja RSZ-F-3W miała jednak dodatkowe zadanie: mogła przekazywać program do głośników radiowęzłowych, więc jej publiczność nie musiała mieścić się przy jednym odbiorniku.
CZYTAJ HISTORIĘ →
Mazur wyrósł z doświadczeń z Pionierem, ale jego konstruktorzy zmienili sposób zasilania i odizolowali chassis od sieci. Dzięki temu radio mogło dostać gniazdo gramofonowe, a w kilku latach produkcji znalazło się w setkach tysięcy polskich domów.
CZYTAJ HISTORIĘ →
Nazwa Stolica przywołuje Warszawę, a odbiornik rzeczywiście powstawał na Woli. Był jednak przede wszystkim dopracowaną wersją Syreny: zmienił układ pokręteł, zyskał elegancką drewnianą obudowę i występował w odmianach przygotowanych także na eksport.
CZYTAJ HISTORIĘ →