VEF-206 — radio z Rygi szykowane na eksport

Na pierwszy rzut oka VEF-206 wygląda jak radio przygotowane do podróży: ma uchwyt, teleskopową antenę i duże pokrętła, które można obsługiwać bez zaglądania do instrukcji. Na jego skali zapisano jednak historię bardziej międzynarodową niż w typowym odbiorniku domowym. Wersje tego modelu trafiały na różne rynki, a wraz z nimi zmieniały się oznaczenia i zakresy fal.

Wariant z rodziny Spīdoli

VEF-206 nie powstał w oderwaniu od wcześniejszych konstrukcji. Łotewskie Archiwum Państwowe i Muzeum Historii VEF umieszczają go w grupie wariantów pierwszej generacji Spīdoli i VEF-12. W tej samej rodzinie wymieniają modele VEF-201, VEF-202 i VEF-204. Zachowywano ważne rozwiązania konstrukcyjne, jednocześnie zmieniając wygląd obudów i ergonomię.

W listopadzie 1972 roku rozpoczęła się masowa produkcja VEF-202. Archiwum przypisuje prace nad wzornictwem wariantów A. Lēpem i G. Glūdiņšowi, a poprawę ergonomii oraz obsługi konstruktorowi Ingmārsowi Ķiecisowi. Źródło opisuje modele rodziny łącznie, dlatego nie da się na tej podstawie wskazać, który z nich zaprojektował konkretny element obudowy VEF-206.

Radio dla różnych rynków

Źródła kolekcjonerskie określają VEF-206 jako eksportowy wariant VEF-202 i podają początek produkcji w 1973 roku. Łotewskie archiwum potwierdza eksportowe przeznaczenie VEF-202, ale nie podaje osobnej daty uruchomienia produkcji modelu 206. Dlatego rok 1973 można traktować jako datę podawaną dla modelu, lecz nie jako bezsporny zapis archiwalny.

Różnicę między wariantami dobrze widać na skali. VEF-206 miał zestawy fal krótkich dostosowywane do rynków, na których odbiornik sprzedawano. W opisanej konfiguracji znajduje się sześć podzakresów krótkofalowych, obok fal długich i średnich. Spotyka się też wersje o innym układzie zakresów, w tym bez fal długich. Nie każda skala i nie każdy zakres pasuje więc do wszystkich odbiorników noszących oznaczenie 206.

Skala, którą można odczytać z daleka

Na współczesnej fotografii front VEF-206 jest podzielony na wyraźne strefy. Górna część skali opisuje pasma krótkofalowe w megahercach, niżej znajdują się fale długie i średnie. Obok oznaczenia modelu widnieją nazwy miast, które pomagają kojarzyć położenie stacji na skali. Duża, perforowana osłona głośnika zajmuje większość przedniej ściany, a dwa pokrętła są odsunięte na jej prawą stronę.

Za tą prostą obsługą kryje się bębnowy wybór zakresu, charakterystyczny dla konstrukcji tej rodziny. Użytkownik przełączał pasmo osobnym sterowaniem, a następnie stroił odbiornik pokrętłem. Z boku obudowy znajdowały się kolejne elementy obsługi. Wysuwana antena teleskopowa była przeznaczona do odbioru krótkofalowego.

W kartach technicznych model określany jest jako superheterodyna. Przeskok częstotliwości w torze pośredniej częstotliwości wynosił 465 kHz. Prosta obsada zasilania bateryjnego pozwalała korzystać z radia poza domem, a opisane wersje dopuszczały także zewnętrzne źródło 9 V. Wymiary i masa pokazują jednak, że to urządzenie przenośne w sensie radiowym, a nie kieszonkowym: mierzyło około 30 centymetrów szerokości i ważyło mniej więcej 2,7 kilograma.

Vega, Comix i niepewne daty

Niektóre odbiorniki oferowano pod oznaczeniami Vega lub Comix. Karty kolekcjonerskie wiążą nazwę Vega z Wielką Brytanią, a Comix z Francją. Inne opracowanie wspomina także nazwę Reneva electronic, ale przyznaje, że lista może być niepełna. Oznaczenia zależały od rynku i wersji, nie należy więc zakładać, że każdy VEF-206 sprzedawany poza ZSRR miał inną nazwę.

Niełatwo też zamknąć jego historię w jednym przedziale lat. Jedno opracowanie podaje rozpoczęcie produkcji w 1973 roku, a opis współczesnej fotografii na Wikimedia Commons wskazuje lata 1971–1986. Z kolei cyfrowy katalog Łotewskiej Biblioteki Narodowej datuje jeden muzealny egzemplarz ogólnie na lata siedemdziesiąte. Archiwum VEF nie rozstrzyga tych różnic dla modelu 206. Bezpieczniej więc powiedzieć, że radio należało do produkcji lat siedemdziesiątych i późniejszych, ale dokładnych granic produkcji nie ustalono.

To samo dotyczy liczby wyprodukowanych egzemplarzy. Nie znaleziono danych dotyczących nakładu VEF-206. Wielkości produkcji VEF jako zakładu ani całej rodziny odbiorników nie można uznać za liczbę tego modelu.

Dane ogólne

Dane techniczne

Dane zestawiono dla jednej z opisanych konfiguracji VEF-206. Inne wersje eksportowe mogły różnić się zakresem fal, w tym obecnością fal długich.